วิธีตรวจสอบทองแท้และเปอร์เซ็นต์ทองก่อนซื้อขาย
ไม่มีการทดสอบด้วยตาเปล่าเพียงวิธีเดียวที่ยืนยันทองแท้และเปอร์เซ็นต์ได้แน่นอน การตรวจที่ปลอดภัยควรเริ่มจากหลักฐานและวิธีที่ไม่ทำลายสินค้า แล้วให้ร้านหรือผู้เชี่ยวชาญใช้เครื่องมือเมื่อมูลค่าสูงหรือมีข้อสงสัย
เริ่มจากตราประทับและเอกสาร
ตรวจตราผู้ผลิตหรือร้าน เครื่องหมายเปอร์เซ็นต์ เช่น 96.5%, 99.99% หรือสัญลักษณ์กะรัต และเปรียบเทียบกับใบเสร็จหรือใบรับประกัน ตราประทับช่วยระบุที่มาแต่ปลอมแปลงได้ จึงไม่ควรใช้เป็นหลักฐานเพียงอย่างเดียว
ตรวจน้ำหนักและขนาด
ทองมีความหนาแน่นสูง สินค้าที่มีขนาดใหญ่แต่น้ำหนักเบาผิดปกติควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม ชั่งด้วยเครื่องชั่งที่เหมาะกับน้ำหนักเล็ก และตรวจว่ามีหิน เชือก หรือส่วนประกอบอื่นรวมอยู่หรือไม่
สีและผิวบอกได้เพียงเบื้องต้น
ทองไทย 96.5% มีสีเหลืองเฉพาะ แต่สีเปลี่ยนได้ตามแสง การขัด น้ำยา และโลหะผสม รอยลอกที่เผยสีโลหะต่างกันด้านในอาจเป็นสัญญาณของการชุบ อย่างไรก็ตามทองเก่าหรือผ่านการซ่อมก็อาจมีสีไม่สม่ำเสมอโดยไม่ใช่ทองปลอม
แม่เหล็กใช้คัดกรอง ไม่ใช่ข้อสรุป
ทองไม่ถูกดูดด้วยแม่เหล็กทั่วไป หากสินค้าถูกดูดแรงควรสงสัยว่ามีโลหะอื่น แต่โลหะที่ไม่เป็นแม่เหล็กมีหลายชนิด ของปลอมจึงสามารถผ่านการทดสอบนี้ได้ และตะขอบางชิ้นอาจมีส่วนประกอบที่ตอบสนองต่อแม่เหล็ก
การวัดความหนาแน่นต้องทำอย่างระมัดระวัง
การชั่งในอากาศและในน้ำช่วยประมาณความหนาแน่นได้กับชิ้นงานตันที่ไม่มีโพรงหรือหิน แต่ผลคลาดเคลื่อนได้จากฟองอากาศ รูปทรง กลไกภายใน และโลหะผสม จึงเหมาะเป็นข้อมูลประกอบมากกว่าการตัดสินซื้อขาย
วิธีที่ร้านหรือห้องปฏิบัติการใช้
| วิธี | จุดเด่น | ข้อจำกัด |
|---|---|---|
| เครื่อง XRF | อ่านองค์ประกอบผิวโดยไม่ทำลาย | ผลเน้นบริเวณผิว ต้องใช้ผู้ชำนาญตีความ |
| หินทดสอบและกรด | ใช้แพร่หลายและต้นทุนไม่สูง | อาจทิ้งรอยและต้องใช้สารเคมีอย่างปลอดภัย |
| ตัดหรือหลอมตรวจ | ตรวจเนื้อภายในได้ชัดกว่า | ทำลายสภาพสินค้าและไม่เหมาะกับเครื่องประดับที่ต้องการเก็บ |
| ชั่งและวัดความหนาแน่น | ไม่ทำลายสินค้า | ไม่แม่นกับชิ้นงานกลวงหรือมีวัสดุอื่น |
ซื้อออนไลน์ต้องเพิ่มขั้นตอน
- ตรวจชื่อผู้ขาย ที่อยู่ และช่องทางติดต่อที่ตรวจสอบย้อนหลังได้
- ขอภาพตราประทับ น้ำหนัก และเอกสารของสินค้าชิ้นจริง
- หลีกเลี่ยงการโอนเข้าบัญชีบุคคลที่ไม่สัมพันธ์กับร้าน
- อ่านเงื่อนไขคืนสินค้าและการตรวจสอบหลังรับของ
- บันทึกหน้าประกาศ การสนทนา และหลักฐานการชำระเงิน
เมื่อใดควรหยุดและให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจ
ควรหยุดทำรายการเมื่อราคาแตกต่างจากตลาดมาก ไม่มีหลักฐาน น้ำหนักไม่สัมพันธ์กับขนาด ตราประทับไม่ชัด หรือผู้ขายเร่งให้โอนโดยไม่ยอมให้ตรวจ สำหรับทองมูลค่าสูง ค่าใช้จ่ายในการตรวจโดยร้านที่น่าเชื่อถือมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับความเสียหายจากการซื้อของปลอม
การตรวจทองแท้เป็นเรื่องของหลักฐานหลายชั้น ไม่ใช่เคล็ดลับเพียงข้อเดียว หลังตรวจสินค้าแล้วควรเทียบราคากับ ราคาทองวันนี้ และขอใบเสร็จที่ระบุน้ำหนักกับเปอร์เซ็นต์ทุกครั้ง
